🚢 Đồng hành cùng hàng Việt ra thế giớiCập nhật quy định 2026 · 9 thị trường trọng điểm
XNK Việt NamCẩm nang xuất khẩu cho doanh nghiệp Việt

Tóm tắtNắm vững mã HS giúp doanh nghiệp tính đúng thuế, biết trước chính sách quản lý và tận dụng được ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Mã HS (Harmonized System) là hệ thống mã số phân loại hàng hóa do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) quản lý, thống nhất ở cấp 6 số trên toàn cầu. Việt Nam chi tiết thêm đến 8 số trong Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Mã HS quyết định thuế suất, chính sách quản lý, quy tắc xuất xứ theo FTA và yêu cầu kiểm tra chuyên ngành. Vì vậy, khai đúng mã là nền tảng để hàng hóa thông quan thuận lợi và được hưởng đầy đủ ưu đãi.

Mục lục 7 phần
  1. Mã HS là gì?
  2. Cấu trúc mã HS: 2, 4, 6 và 8 số
  3. Các bước tra cứu mã HS
  4. Các công cụ tra cứu chính thức
  5. Khai đúng mã HS mang lại lợi ích gì?
  6. Xác định trước mã số cho hàng mới, hàng phức tạp
  7. Câu hỏi thường gặp

Mã HS là gì?

HS là viết tắt của Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa, được điều chỉnh bởi Công ước quốc tế về HS của WCO. Hệ thống này là nền tảng của biểu thuế hải quan và thống kê thương mại ở hầu hết các nước. Vì vậy, khi đã nắm vững HS, doanh nghiệp có thể làm việc với cơ quan hải quan của nhiều thị trường theo cùng một chuẩn phân loại.

Danh mục HS được WCO rà soát định kỳ. Phiên bản HS 2022 (bản thứ bảy) có hiệu lực từ ngày 01/01/2022. Phiên bản HS 2028 (bản thứ tám) sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2028, gồm 1.229 nhóm và 5.852 phân nhóm 6 số. WCO đã công bố bảng tương quan HS 2022 – HS 2028 để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị cho các mặt hàng được tách, gộp hoặc đổi mã.

Cấu trúc mã HS: 2, 4, 6 và 8 số

Cấp mãTên gọiPhạm vi áp dụng
2 sốChươngThống nhất quốc tế
4 sốNhómThống nhất quốc tế
6 sốPhân nhómThống nhất quốc tế (mức chung của WCO)
8 sốDòng hàngChi tiết theo Danh mục thuế quan hài hòa ASEAN (AHTN) và Việt Nam

Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam hiện hành ban hành kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC, tuân thủ HS 2022 ở cấp 6 số và AHTN 2022 ở cấp 8 số. Danh mục gồm 21 phần, 97 chương, 1.228 nhóm 4 số và 11.414 dòng hàng 8 số. Thông tư này cũng ban hành 6 quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại.

Lưu ý: 6 số đầu là phần dùng chung toàn cầu. Từ sau 6 số, mỗi nước nhập khẩu tự chi tiết theo cách riêng, nên mã 8 số của Việt Nam có thể khác mã 8 hoặc 10 số ở Mỹ, EU hay Nhật Bản.

Các bước tra cứu mã HS

  1. Mô tả hàng hóa đầy đủ: nêu rõ chất liệu, thành phần, công dụng, cấu tạo, trạng thái (tươi, đông lạnh, sấy) và cách đóng gói. Cơ quan hải quan dựa vào chính các thuộc tính này để kiểm tra mã.
  2. Xác định chương và nhóm dựa trên tên nhóm và chú giải của phần, chương. Chú giải có giá trị pháp lý, vì vậy cần đọc kèm tên nhóm.
  3. Áp dụng 6 quy tắc tổng quát khi hàng hóa có thể được xếp vào nhiều nhóm (hàng chưa hoàn chỉnh, hàng hỗn hợp, bộ hàng...).
  4. Xác định phân nhóm 6 số, sau đó đến dòng hàng 8 số trong Danh mục của Việt Nam.
  5. Đối chiếu với nước nhập khẩu: tra mã và thuế tại nước đến bằng công cụ chính thức của nước đó, vì mã chi tiết có thể khác.
  6. Lưu lại căn cứ phân loại, gồm tài liệu kỹ thuật, catalogue, ảnh và kết quả phân tích nếu có.

Các công cụ tra cứu chính thức

  • Cục Hải quan Việt Nam (customs.gov.vn): cho phép tra cứu biểu thuế, danh mục hàng hóa và văn bản hướng dẫn phân loại.
  • Access2Markets của Liên minh châu Âu: công cụ My Trade Assistant cho phép tra thuế nhập khẩu vào EU theo mã hàng, yêu cầu sản phẩm và quy tắc xuất xứ theo từng hiệp định, trong đó có EVFTA (Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU).
  • WCO: công bố danh mục HS của các phiên bản và bảng tương quan giữa các phiên bản.

Các trang tra mã HS do bên thứ ba cung cấp thuận tiện để tham khảo nhanh. Khi khai báo, doanh nghiệp cần dựa vào danh mục và biểu thuế chính thức nêu trên.

Khai đúng mã HS mang lại lợi ích gì?

Mã HS gắn liền với nhiều nghĩa vụ và quyền lợi của doanh nghiệp. Khai đúng mã mang lại lợi ích ở các mặt sau:

  • Thuế: thuế suất xuất khẩu, nhập khẩu và các loại thuế khác đều gắn với mã HS. Mã đúng giúp doanh nghiệp tính giá chính xác và tránh bị truy thu thuế, xử phạt khi kiểm tra sau thông quan.
  • Chính sách quản lý: giấy phép, kiểm tra chuyên ngành và biện pháp phòng vệ thương mại đều được áp dụng theo mã. Vì vậy, xác định đúng mã giúp doanh nghiệp biết trước những gì cần chuẩn bị.
  • Xuất xứ theo FTA: quy tắc xuất xứ (chuyển đổi mã số, hàm lượng giá trị khu vực) được xác định theo mã HS. Mã đúng giúp C/O (giấy chứng nhận xuất xứ) được chấp nhận ở nước nhập khẩu và người mua được hưởng ưu đãi thuế.
  • Thủ tục tại nước nhập khẩu: khi mã khai ở Việt Nam và mã người mua khai ở nước nhập khẩu thống nhất ở 6 số đầu, hải quan hai bên xử lý thuận lợi hơn.

Hải quan Việt Nam áp dụng nguyên tắc mỗi mặt hàng chỉ có một mã số duy nhất theo Danh mục, đồng thời có danh mục hàng hóa rủi ro về phân loại để kiểm tra kỹ hơn.

Xác định trước mã số cho hàng mới, hàng phức tạp

Với hàng mới, hàng phức tạp hoặc khi chưa chắc mã, doanh nghiệp có thể đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số theo Luật Hải quan. Văn bản thông báo kết quả xác định trước có giá trị pháp lý để làm thủ tục khi hàng thực xuất, thực nhập đúng như thông tin và mẫu hàng đã cung cấp. Nhờ đó, doanh nghiệp chủ động hơn với các lô hàng về sau.

  • Hồ sơ gồm đơn đề nghị theo mẫu, tài liệu kỹ thuật và mẫu hàng (nếu có).
  • Theo thủ tục được Bộ Tài chính cập nhật năm 2026, hồ sơ phải nộp đến Cục Hải quan ít nhất 60 ngày trước khi xuất khẩu, nhập khẩu lô hàng. Thời hạn thông báo kết quả là 30 ngày với trường hợp thông thường và 60 ngày với trường hợp phức tạp, kể từ khi nhận đủ hồ sơ.

Thủ tục và biểu mẫu có thể được sửa đổi, vì vậy doanh nghiệp nên xem bản hiện hành trên cổng thông tin của Cục Hải quan trước khi nộp.

Biến kiến thức thành đơn hàng

Để lại ngành hàng và thị trường — nhận checklist chứng nhận, hồ sơ nhà xưởng và lộ trình dành riêng cho bạn.

Nhận checklist miễn phí

Câu hỏi thường gặp

Mã HS có bao nhiêu số?
Mức thống nhất quốc tế là 6 số. Việt Nam chi tiết đến 8 số theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, còn một số nước khác dùng 8 hoặc 10 số.
Mã HS ở Việt Nam và ở nước nhập khẩu có giống nhau không?
Nếu phân loại đúng, mã sẽ giống nhau ở 6 số đầu. Các số tiếp theo do từng nước tự chi tiết nên có thể khác. Doanh nghiệp nên tra biểu thuế của nước nhập khẩu để biết mã đầy đủ.
Tra mã HS ở đâu cho chính xác?
Doanh nghiệp nên dùng nguồn chính thức: Cục Hải quan Việt Nam cho mã và thuế tại Việt Nam, Access2Markets cho thị trường EU, WCO cho danh mục HS gốc và bảng tương quan phiên bản.
HS 2028 ảnh hưởng gì đến doanh nghiệp?
Từ 01/01/2028, một số phân nhóm được tạo mới, xóa hoặc đổi phạm vi. Doanh nghiệp có thể dùng bảng tương quan HS 2022 – 2028 của WCO để rà soát sớm mã các mặt hàng của mình.
Chưa chắc chắn về mã HS thì doanh nghiệp nên làm gì?
Doanh nghiệp có thể đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số, kèm tài liệu kỹ thuật và mẫu hàng. Kết quả xác định trước là căn cứ khi làm thủ tục cho lô hàng phù hợp.

Xem thêm

Nguồn tham khảo